Ana Sayfa Yazarlar
Tuğberk Emirzade
temirzade@gmail.com

Av Mevsimi Üzerine...

05/11/21


Ülkemizde avlanmasına izin verilen 10 tür kuş dışında doğada yaşayan yaklaşık 370 farklı tür kuş bulunmaktadır. Ne yazık ki her yıl av mevsiminde avlanması yasa dışı olan birçok kuş hedef olmakta ve vurulmaktadır. Elinde tüfek ile ava gitmiş olan biri için tüfeğini doğrultup bir kuşu vurmak bir saniye veya daha az bir süre alır. Tetiğe basmak çok kolaydır. Ama ölen bir kuşu geri getirmek imkânsızdır. Kuş vurulmuş ve sadece yaralanmışsa, bu durumda tedavisi mümkündür. Kıbrıs Yaban Hayatı Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi’ne her av mevsiminde birçok vurulduğu için yaralanmış durumda yaban hayvanı ulaştırılmaktadır.

Fotoğraf: Elçin Yoldaşcan

Yaralanan bir kuşu iyileştirmek için haftalar hatta aylar süren bir çaba sarfedilmektedir. 2019 yılında merkezimize gelen toplam 611 hayvandan 70 tanesi yasadışı avcılık sebebiyle yaralanarak gelmiştir. Gelen yaralılar arasında uzun kulaklı orman baykuşu, kerkenez, sarı bacaklı martı, arı şahini, kızıl şahin gibi yaban kuşları vardır. Bu kuşlar aslında keklik, turaç, bıldırcın gibi avlanması yasal olan kuşlardan çok kolay ayırdedilebilmektedir. Anlatmaya çalıştığım şey aslında bu hayvanların yanlışlıkla vurulmadığı. Bu yaban hayvanları kasıtlı olarak vurulmaktadırlar. Yani kasıtlı olarak bir şahini vurmak isteyenler var aramızda. Tarih 10 Aralık 2017. Saat 14:00 sıralarında 1190 Yaban Hayat Destek hattı telefonu çalıyor.

Karşıdaki kişi yaralı bir Gök Doğan (Gökçe Tuygun / Hen Harrier / Circus cyaneus) bulduğunu ihbar ediyor. Hayvan yaralı. Kan kaybediyor. Acı çekiyor. Kuşun vurulmuş olduğunu ve sağ kanadının kırık olduğunu görüyoruz. Röntgene gidiyor. Sağ omuzdaki kemiği vurulmanın etkisi ile kırılmış. Ameliyata alınıyor. Kuşların uçabilmeleri için hafif olmaları gerek. Kemiklerinin içinde bizimkiler gibi ilik yok. İçleri boş. Bu nedenle kırılan kemiğin iki parçasının tekrar birbirine kaynaması çok zor. Pin takılıyor, bandajlanıyor ve antibiyotik veriliyor. Tedavi süresince beslenebilmesi için her gün sabah cımbız ile besleniyor. Kıbrıs Yaban Hayat Araştırma Enstitüsü’nde bulunan diğer birçok hayvanın bakımına ek olarak bu hayvanı kurtarmaya çalışıyoruz.

Dördüncü günde bandajlar değişiyor. Ona ayrılmış odanın sıcaklığını kontrol ediyoruz. Çok ısı kaybetmemesi gerek. Durumu hâlâ kritik. Zooloğumuz veterinerimiz ile görüşüyor. Şahini vuran ne yapıyor acaba? Olanlardan, hayvanın çektiği acıdan haberi yok. Bandajları değişip yerine yerleştiriyoruz. Ertesi gün sabah odanın köşesinde. Hareketsiz. Ölmüş. Vuran kişinin bundan da haberi yok. Hiç birşey yapmamış gibi, şu an aramızda dolaşıyor. Kuş yaklaşık 2 yaşındaydı. Yani ergen. Henüz yetişkin olup üremeye fırsat bulamamış. Kendimize soruyoruz, bu gök doğan neden vurulmuş? Aslında O’na sormamız gerek. Bu gök doğanı neden vurdun? Bu yanlışlıkla olan birşey değil. Bu gök doğanı gördün. Gök doğanı vurmak için silahını doğrulttun. Gök doğanı vurmak için nişan aldın. Bu gök doğanı vurmak için tetiği çektin. Sonra da onun yere düştüğünü gördün, ve dönüp gittin. Bu gök doğanı vuran şahıs şimdi hiç birşey olmamış gibi hayatına devam ediyor.

2019 av mevsiminde doğadan bir şahin ve 70 farklı kuş türü daha eksildi. Baykuşlar, şahinler ve kerkenezler gibi yırtıcı kuşlar besin zincirinin tepesinde yer aldıkları için özellikle ülkemizde ekolojik dengeyi sağlamakta büyük önemleri vardır. Tilki dışında başka yırtıcı bulunmadığı için yırtıcı kuşlar kemirgen ve sürüngen populasyonlarının dengede olmasını sağlamaktadır. Doğal dengenin bozulduğu durumda genellikle fare veya böcek gibi kısa sürede çoğalabilen hayvanların populasyonlarında patlama olabilmektedir. Hem av hayvanlarının sağlığı hem yaban hayvanlarının sağlığı için, hem de insan sağlığı için doğanın dengesini korumak önemlidir.

Yeni av mevsiminde yasadışı avcılık olmamasını temenni ederim.