Ana Sayfa Yazarlar
Hakan Djuma
hdjuma@yesilkibris.com

Dipkarpaz-Zaferburnu yolunu çevreye ve insana saygılı tasarlayın ve yapın!

18/06/21


13 Kasım 2012 tarihinde (neredeyse 9 sene ӧnce), Dipkarpaz Kӧyϋ’nde, Dipkarpaz-Zafer Burnu yol yapım projesi aҫılışı, zamanının Tϋrkiye Cumhuriyeti KKTC elçisi Halil Ibrahim Akça, o zamanın Dipkarpaz belediye başkanı Mehmet Demirci (ki 2020’nin sonuna kadar Mehmet Bey KKTC AK Parti temsilcisiydi) ve birkaç KKTC bakanının katıldığı bir tӧrenle yapıldı.  Yol yapımı başladı ama Dipkarpaz Kӧyϋ’nden Blue Sea Hotel ӧnϋne kadar gelebildi (3 km, yani planlananın 10’da 1’i) çϋnkϋ doğal bir milli parka yapılan yoldan çok uçak pisti genişliğinde olduğunu farkeden biz “çevreciler” (ki Ҫevre Platformu altında 30’a yakın siviltoplum ӧrgϋtϋyle toplanıp ciddi mϋcadele verdik), yol yapımını bir şekilde durdurmayı başardık. Aşağıda, 2013 yılında çektiğim, bu 3 km’lik yol için kazılan tepeleri, doldurulan dereleri ve kesilmesi planlanan ağaçların fotoğraflarnı gӧrebilirsiniz. Daha sonra Mehmet Bey bu 3 km’lik yola Necmettin Erbakan Bulvarı adını verdi ve bu tabela halen orda durmaktadır.

Ocak 2013’te, Dipkarpaz Kӧyϋ’ne, yola karşı gӧsteri için gittiğmizde camiden bize karşı “çapulcular geliyor, kӧyϋmϋzϋ koruyalım” diye anons yapılıştı. Mayıs 2013’te, bizim gӧsteriden 4 ay sonra, Gezi Olayları başlamıştı ve “çapulcular” kelimesi burada da çevrecilere karşı kullanılmıştı. Mehmet Bey, AK Parti ve çapulculuk tanımı arasındaki ilişkiyi irdelemek bana dϋşmez, benim derdim çevre. Her ne kadar zamanında Mehmet Bey bir televizyon kanalındaki canlı yayında yϋzϋme karşı “Nikos Sampson’un Torunu” demiş olsa bile kedisine kesmeyi başaramadığı harnıp ve ardıç ağaçları altından son 9 senedir sevgilermi ve saygılarmı yolluyorum. Ha bir de yamaçparaşϋtϋ yaptığım için bazen de dϋzeltemediği tepelerin ϋstϋnde uçarken aklıma geliyor.  

Gelelim gϋnϋmϋze. Yine birileri bizlere yol yapmış yolluyor. 322 km kӧy yolu yenilenecek ve bϋtçe Tϋrkiye Cumhuriyeti’nden. Bu yollara Dipkarpaz-Zaferburnu yolu da dahil. Bu kez ne Dipkarpaz Belediyesi’ne fikri sorulmuş ne de ihaleye Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliğine kayıtlı şirketler dahil edilmiş. 9 sene ӧnce çevreciler ihmal edilmişti şimdi “ihmal edilenler çemberi” bϋyϋyor. Heralde bir 9 sene sonra artık Başbakan da çember dışı kalır (ki nekadar çemberin içinde olduğu tartışılır). Acaba diyorum, buradaki yerli halkı ve yӧnetimi ihmal eden bir yol projesi, buranın çevresine, kϋltϋrϋne, kıymetli bildığı şeylere nekadar saygılı olabilir? Halen yolun genişliği ve gϋzargahı hakkında bizlerden birinin bilgisi yok. Acaba bu yol projesinde, şu ağacın altında Hakan uyumuş kesmeyelim, şu kum tepelerinde Ayşe koşmuş kazmayalım, Fırat şu dereden su içmiş doldurmayalım deyen olur mu? Yoksa maksimum kâr ve minimum saygıyla yapılacak yolla, en hızlısından, eşeklere çarparaktan, kuşları kaçıraraktan bir Karpaz gezisimi bizden beklenen. Son olarak sizlerle 2013 yılında Tϋrkiye Cumhuiyeti KKTC elçisine yazdığım aşağıdaki mektubu paylaşmak istiyorum. Hiçbirşey değişmemiş demeyin, ben 9 senedir en yavaşından ve en keyiflisinden Karpazımı yaşıyorum. Hadi gençler bir 9 sene de sizden bekliyorum.

“Sayın Tϋrkiye Cumhuriyti KKTC elҫisi, Halil İbrahim Akҫa,

Bugϋne kadar Tűrkiye Cumhuriyeti’nin KKTC’e yaptığı ekonomik yardıma teşekkűrlerimi sunarak mektubuma başlamak istiyorum. Sizlere iletmek istediğim, bizler için (ҫevre bilimleri űzerine doktora őğrencilerinden, doğa sporcularına, avcılardan, biyologlara, 70 yaşında nenelerden, ҫiҫek koklamayı yeni őğrenmiş ҫocuklara kadar) hassas bir konu olan Karpaz Őzel Ҫevre Koruma Bőlgesi’ndeki (ŐҪKB) ҫevre katliamı.

13 Kasım 2012 tarihinde, Dipkarpaz kőyűnde 2,3 milyon liraya mal olacak, Dipkarpaz-Zafer Burnu yolunun aҫılış tőrenini yaptınız ve bu bőlgede bűyűk yatırım potansiyeli olduğnu sőylediniz. Oradaki kőylűnűn ekonomik gelişimi KKTC’nin her kőşesindeki kőylűden farklı olmamalıdır, buna katılıyor, hatta oradaki kőylűnűn ekonomisinin yaşadıkları Karpaz ŐҪKB’nide gőz őnűnde bulundurarak diğer yerlerden daha hızlı olmasını istiyoruz. Ancak, yatırım adı altında, oradaki doğal zenginliğimizi yok edecek planlar iҫerisinde oldugunuzu anlamış bulunmaktayız (yol yapımı sadece bir başlangıҫ ve bunun bir gőstergesidir).

Anlıyoruz ki, Karpaz ŐҪKB’nin biz Kıbrıs halkı iҫin őnemini yeteri kadar idrak edemediniz. Ekolojik değerinin yanında, Karpaz ŐҪKB bizim iҫin bir Pamukkale’dir, Kapadokya’dır, Őlűdeniz’dir, Kelebekler Vadisi’dir, kısacası “Kıbrıs’ın Sembolűdűr”. Lűtfen Tűrkiye’deki őzel koruma bőlgelerine gősterilen őnemi burayada gősterdiğinizi bize belli edin.

Bu sembol yok olursa, ne olur? KKTC’nin birҫok yerinde yaşanan ҫevre katliamları, politik tanınmamışlık, ekonomik zorluklar ve en őnemlisi “Avrupa Birliğ’i, Tűrkiye Cumhuriyet’i, Gűney Kıbrıs ve KKTC arasında sıkışmış kimlik műcadelesi” ile oluşan toplumdaki baskı daha da artar. Karpaz, asker ve sınır olmayan, kanlı tarihin izlerinin tabiatla gőrűnmez olduğu, zamanda yolculuk yaparak “saf kimliğimize ve insanlığımıza” ulaşa bildiğimiz nadir bӧlgelermizdendir. Karpaz, avcıların ve ekologların, amaҫları farklı olsa bile, biyolojik ҫeşitliligin bir parҫası olabildikleri tek yerdir. Karpaz, tűm dinlere űye insanların arasında bir bina, şahıs veya sembol olmadan Tanrı’yı bir kelebek kanadında yada yavru bir kablumbağanın yumurtasından ҫıkışında, bir eşeğin űrkekliğinde bulabildiği tek kutsal mekandır. Kısacası Karpaz ŐҪKB bu adanın insanıdır. Bunu őldűrűrseniz, toprağın erezyona uğrayıpta verimsiz hale gelmesi gibi, bu adada biraz kalmış olan insanlıkta erezyonla azalır. Size soruyorum, kimliği, tanrı inancı ve insanlığı olmayan bir şahıs ne olur? Zaten dűşman bol bu adada barış adına sűrdűrdűğnűz varlığnız herkes iҫin anlamını yitirir. Durum bőyle olursa, bukadar zamandır hoşgorűlen sorunlar artık hoşgőrűlemez olur ve kitlesel başkaldırmalar artar. Bu soylediklerimiz tϋm Özel Ҫevre Koruma Bolgelermiz icin geçerlidir. Bu, insanlık iҫin bir “kűtűphane” olan cennet ada, bir otel odası veya bir otobűs durağı gibi anlamsız bir hal alır. Karpaz’ı őldűren nesilin parçası olmak istmiyoruz ve sizden buna saygı gősterip bunu destekler yatırımlar yapmanızı rica ediyoruz. Bu cinayetin sorumluluğunu űzerinize alıyorsanız, yıkıma devam edebilirsiniz.